دوری از واقعیت، حقیقت زندگی ایرانی

اینکه ایرانیان دارای رژیمی غیر دموکراتیک و ناقض حقوق شهروندی هستند، مهمترین ویژگی زندگی آنها نیست. اینکه روحانیون در ایران در عرصه‌های گوناگون به تأثیرگذاری در زندگی مردم می‌پردازند نیز علت اصلی متفاوت بودن و متمایز بودن زندگی مردم ایران نیست. جمعیت جوان کثیر ایران نیز سبب‌ساز چنین شرایطی نشده است. ده‌ها مسئله متفاوت ما با جهان، تمایز ما نیست، بلکه این تنها تظاهرات و نشانه‌هایی از یک ’عارضه‘ است که اینچنین خود را نشان می‌دهد.

اگر ایران را کشوری اسلامی می‌دانیم، اما در عین‌حال آمار مصرف مشروبات الکلی، اعتیاد به انواع مواد مخدر، ارتکاب فسادهای اخلاقی به وسعت و تنوع، شیوع بزه، اختلاس، طلاق و ... گوی سبقت را از بسیاری از کشورهای نامسلمان ربوده است؛

اگر ایران را دارای سابقهٔ تمدن، فرهنگ و ادبیات می‌دانیم، اما آمار مطالعه در آن از کشورهای در حال توسعه بسیار کمتر است؛

اگر ایران را دارای ظرفیت‌های انسانی می‌دانیم، اما در عین‌حال در پروژه‌های مختلف صنعتی، عمرانی، تولیدی و خدماتی نیازمند کمک دیگران می‌بینیم؛

اگر مدام در گوش ما می‌خوانند که ایرانیان جزو باهوش‌ترین مردم دنیا هستند، بعد شاهد این هستم که در بسیاری از صحنه‌ها، آنها دچار اشتباهات فاحش تاریخی شده‌اند، به طوری‌که هنوز در دموکراسی درجا می‌زنند؛

و بسیاری دیگر از آنچه می‌بینیم و برای‌مان هنوز مسأله هست که چرا این‌گونه است و ما اینقدر مسأله و تناقض داریم؛ یک دلیل اصلی بیشتر ندارد: ”اینکه ایرانی‌ها از واقعیت فرار می‌کنند و خود را طوری که نیستند نشان می‌دهند“.

در عرصهٔ سیاست، اقتصاد، اجتماع و فرهنگ ما شاهد هستیم که یک ایران نشان داده می‌شود و در واقع ایرانی دیگر وجود دارد. اینکه رسانه‌ها، اعم از صدا و سیما، روزنامه‌ها، سایت‌ها و وبلاگ‌ها چیزهایی پخش می‌کنند، می‌نویسند و انتشار می‌دهند که اصلاً حرف امروز نیست و معلوم نیست که چه اثری را می‌خواهد داشته باشد، به سبب وجود همین خاصیت در ایرانی‌هایی است که آنها را می‌گردانند.

فیلمی ساخته می‌شود که معلوم نیست که از کجای رفتار و منش ایرانی‌ها در آمده است. زبانِ فیلم، فارسی است، مکان فیلم در ایران است و شخصیت‌های آن نیز ایرانی هستند، اما معجونی که در آمده است اصلاً طعم زندگی ایرانیانی که هر روز با آنها روبه‌رو می‌شویم را ندارد.

کتاب داستانی با نویسنده‌ای ایرانی و موضوعی از زندگی ایرانیان مطالعه می‌کنیم که هیچ معادلی در زندگی واقعی ایرانیان نمی‌تواند پیدا کند.

تحلیل سیاسی از وضعیت انتخابات می‌خوانیم که اصلاً هیچ خاصیتی ندارد، ابتدای آن حق را به یک طرف می‌دهد و در وسط آن ’اگر و تردید‘ در اصالت سخنان خود می‌آورد و دست‌آخر هم در پیش‌بینی وضعیت در می‌ماند و انتظار در زمانی طولانی‌تر را برای روشن شدن موضوع به مخاطبان هدیه می‌کند.

تا زمانی‌که اینچنین در خلاء و به دور از پرداختن به واقعیات اصیل بخواهیم کار کنیم، همین وضعیت را خواهیم داشت. ملتی که خود را به خواب زده است، با نبودن فیلترینگ سایت‌ها، پارازیت روی ماهواره‌ها و بلکه ظهور پیامبران و معجزات آنها نیز بیدار نمی‌شود.